نهال انجیر پیوندی

اهمیت پیوند در بهینه سازی ارقام انجیر درخت انجیر از مهم ترین محصولات باغی مناطق گرم و نیمه گرم ایران محسوب می‌شود. با وجود تنوع ژنتیکی بالا در ارقام بومی، دستیابی به محصولاتی با کیفیت صادراتی، مقاومت به آفات و ثمره‌ی مطلوب در شرایط محیطی متغیر، همواره دغدغه ی باغداران بوده است. استفاده از نهال های انجیر پیوندی راهکاری موثر برای غلبه بر محدودیت های ارقام بذری و قلمه ریشه دار سنتی است. پیوندزنی فرآیندی حیاتی است که در آن یک شاخه از رقم مرغوب روی یک پایه قوی پیوند داده می‌شود تا بهترین ویژگی های هر دو بخش ترکیب گردد.
انتخاب نهال پیوندی نسبت به نهال های بذری یا حتی قلمه ریشه دار، مزایای چشمگیری را به دنبال دارد که مستقیما بر توجیه اقتصادی باغ تاثیر میگذارد:
۱. تضمین کیفیت و یکنواختی محصول: مهم ترین مزیت پیوند، حفظ صفات مادری است. به این ترتیب، باغدار اطمینان دارد که محصول تولیدی دقیقا همان ویژگی های مورد نظر رقم پیوندک را خواهد داشت. این یکنواختی برای بازارهای داخلی و صادراتی حیاتی است.
۲. افزایش مقاومت به شرایط محیطی و خاکی: با انتخاب یک پایه مناسب، میتوان عملکرد ارقام مرغوب اما حساس را در شرایط سخت خاک های نامناسب بهبود  بخشید. پایه های قوی، سیستم ریشه ای گسترده ای ایجاد می‌کنند  که جذب آب و مواد غذایی را بهینه می‌سازد.
۳‌. تسریع میوه دهی: نهال های پیوندی معمولا دو تا سه سال زودتر از درختانی که از بذر کشت شده اند، شروع به میوه دهی می‌کنند. اما این امر باعث می‌شود  سرمایه گذاری باغدار سریع تر بازگردد و دوره  بهره برداری اقتصادی درخت را طولانی تر شود.
۴. بهینه سازی مدیریت باغبانی: پیوند امکان جایگزینی ارقام قدیمی یا نامطلوب را به ارقام جدید و پرسود فراهم می آورد، بدون نیاز به حذف کامل درختان کهنه. همچنین، میتوان با پیوندک های مقاوم به برخی بیماری ها طول عمر درخت را افزایش داد.
موفقیت نهال انجیر پیوندی به دو مرحله اصلی وابسته است: انتخاب صحیح نهال و اجرای دقیق اصول کاشت.
۱. انتخاب نهال: نهال پیوندی استاندارد باید دارای ویژگی های زیر باشد:
نقطه پیوند: باید کاملا مشخص، سالم و جوش خورده باشد. نباید نشانه های قطع شدن، پینه بستن بیش از حد، یا عدم اتصال کامل مشاهده شود.‌
پیوندک: باید عاری از هرگونه آفت یا بیماری ویروسی یا قارچی باشد و باید یگ رقم شناخته شده مادری انتخاب شده باشد.
سیستم ریشه ای: ریشه باید قوی، تر و تازه، بدون پیچ خوردگی و آسیب دیدگی باشد.
منبع تهیه: توصیه می‌شود نهال ها از مراکز تکثیر معتبر و دارای گواهی سلامت تهیه شوند تا از اصالت رقم و عاری بودن از بیماری های قرنطینه ای اطمینان حاصل شود.
۲. سازگاری پایه و پیوندک: مهم ترین عامل موفقیت بلند مدت، سازگاری کامل بین پایه و پیوندک است.
علائم عدم سازگاری: در صورت عدم سازگاری، ممکن است درخت در محل پیوند ضعیف شده، دچار شکستگی شود، یا محصول خوبی تولید نکند. این ضعف معمولا به دلیل تفاوت در سرعت رشد آوند چوبی و آبکش در محل اتصال رخ میدهد‌. باغدار باید براساس بافت خاک و شرایط اقلیمی منطقه پایه مناسب را انتخاب کند.
۳. روش های کاست و مراقبت های اولیه: پس از اطمینان از کیفیت نهال، باید اصول کاشت رعایت شود:
آماده سازی گودال: گودال کاشت باید به اندازه کافی عمیق و وسیع باشد تا ریشه ها به راحتی باز شوند و دسترسی به خاک غنی تر فراهم گردد.
محل قرارگیری پیوند: محل پیوند نباید زید خاک قرار گیرد. ریشه زایی از پیوندک می‌تواند مزیت استفاده از پایه مقاوم را از بین برده و درخت را مجددا حساس به شرایط خاک نماید.